هرم مازلو چیست؟ سلسله‌مراتب نیازهای مازلو

هرم مازلو

هرم مازلو بیانکر 5 سطح از نیازهای انسانی است که به فرد این اجازه را می دهد تا احساس رضایت درونی خود را داشته باشد. در محل کار از این هرم مازلو بهره می برند تا بتوانند انگیزه بیشتری را در کارکنان ایجاد نمایند. همچنین اطمینان حاصل کنند که نیازهای کارکنان به صورت کامل و دقیق برآورده می شود. در صورتی که این هرم را درک کنید، متوجه خواهید شد که آیا واقعا نیازهایی که دارید در محل کار شما تامین می شود یا خیر؟! به این ترتیب می توانید نیازهای تیمی که دارید را تامین نموده و آن ها را نیز برآورده سازید.

هرم مازلو چیست؟

در ابتدا سوالی که مطرح می شود، این است که هرم مازلو چیست؟ لازم است هرم مازلو را به عنوان یک نظریه روانشناسی و انگیزشی بدانید. به این هرم، عنوان دیگری هم می دهند که شامل نظریه انگیزشی مازلو می شود. این نظریه، 5 سطح از نیازهای انسانی را شامل می شود. در هر یک از این سطوح، یک سری نیازهای خاص وجود دارد که می توانند در فرد مورد نظر، احساس رضایت درونی را به همراه داشته باشند.

معمولا این سلسله مراتب را به صورت یک هرم نشان می دهند تا متوجه شوید که برای رسیدن به نقاط بالایی هرم، ابتدا باید سطوح پایینی کامل شوند. هرچه سطوح بیشتری تامین گردند، احساس رضایت مربوط به آن نیز بهتر شکل می گیرد. حال دقت کنید، در صورتی که نیازهای سطوح پایین تر تحقق پیدا نکنند، فرد انگیزه لازم برای انجام کار خود را نخواهد داشت. بنابراین پیشرفتی هم در کار نخواهد بود.

برای این که بتوانید از این هرم در محل کار خود استفاده کنید، بایستی این نیازها و همینطور نوع تاثیر آن ها بر انگیزه افراد را درک نمایید. هر نیازی که وجود دارد، بر اساس نیاز پیشین خود به وجود می آید و این مورد به فرد اجازه می دهد تا رضایت بیشتری را از خود داشته باشد. هرچه رضایت بیشتر باشد، انگیزه و تفکر خلاق نیز به خوبی ترغیب خواهند شد.

سلسه مراتب نیازهای مازلو

دانستن این سلسله مراتب اهمیت زیادی دارد و باید به صورت کامل بر آن ها اشراف داشته باشید. موارد از پایین ترین قسمت هرم بیان می شوند و آخرین گزینه در حقیقت بالاترین نقطه در هرم مازلو محسوب می شود.

1. نیازهای زیستی ( مرحله اول)

این مورد، اساسی ترین و مهم ترین نیازهای انسانی را شامل می شود. هنگام کار تمامی افراد و کارکنان نیاز دارند تا به خدمات و منابع مهمی دسترسی داشته باشند تا نیازهای اساسی و بنیادین آن ها پاسخ داده شود. داشتن درآمد دائم و ثابت به شما کمک می کند تا بتوانید نیازهای اساسی زندگی خود را تامین کنید. این مرحله باید تامین شود تا بتوانید کمی احساس رضایت کنید و به مرحله بعدی بروید.

2. نیازهای امنیتی ( مرحله دوم)

یکی دیگر از نیازهای حیاتی سلسله مازلو این است که فرد احساس امنیت کند. تامین یک فضای امن برای زندگی خود و خانواده، امر مهمی محسوب می شود و برای این مورد، سخت به تلاش و کار می پردازید. بدون شک، در کنار آن نیز دارا بودن سلامتی جسمانی هم با ارزش بوده و دارای اولویت خواهد بود. این که در محل کار خود، احساس امنیت کنید، ارزش زیادی دارد. در حین کار باید خیال فرد راحت باشد که هیچ خطری، سلامتی او را تهدید نخواهد کرد و حتی ساختمان محل کار هم از هر نظر مورد ایمنی سازی قرار بگیرد.

مورد دیگر هم حمایت عاطفی و داشتن احساس امنیت است. شما نباید نگران از دست دادن شغل خود باشید زیرا این مورد می تواند انگیزه شما را در رفتن به سطح بعدی بگیرد. پس آینده ای نامشخص می تواند هر چیزی را تغییر دهد و انگیزه ای برای کارمند باقی نخواهد ماند.

3. نیازهای اجتماعی که شامل علاقمندی و تعلق می باشد. ( مرحله سوم)

این سطح تفاوت زیادی با سطوح دیگر دارد. در این مرحله باید حس تعلق خاص و علاقه ای را نسبت به شغل خود داشته باشید که اگر به این شکل نباشد، انگیزه کافی برای کسب موفقیت نخواهید داشت. شکل گیری روابط در محیط کار اهمیت بالایی دارد. بنابراین شرکت هایی که به ایجاد روابط و فعالیت های اجتماعی مختلف میان کارکنان اهمیت می دهد، در مقایسه با شرکت هایی که تمرکزی بر روی این مورد ندارند، از میزان مشارکت بالاتری برخوردار هستند.

4. نیاز به احترام که شامل عزت نفس و ارزش می شود. ( مرحله چهارم)

حال باید به چهارمین مرحله از هرم مازلو برسیم. در این مرحله مهم ترین مورد، احترام و عزت نفس است. زمانی که در محیط کار به فرد اهمیت داده می شود و به وی احترام می گذارند، یعنی سمت وی مورد پذیرش قرار گرفته و به رسمیت شناخته شده اید.  بسیار مهم است که در محل کار، فرد احساس رشد و پیشرفت داشته باشد. اگر کارمند خود را مورد عزت و احترام قرار دهید، وی را مورد تقدیر قرار دهید، می تواند بر افزایش عزت نفس آن ها تاثیر به سزایی داشته باشد. دقت کنید که بازخورد باید در مواقع مناسب و بر اساس اصولی خاص صورت بگیرد، معمولا بازخوردهای سالانه، آسیب هایی را در عزت نفس کارکنان به همراه دارد.

5. خودشکوفایی و خودانگیزشی هم که در مرحله پنجم و بالاترین نقطه از هرم مازلو قرار دارد. ( مرحله پنجم)

آخرین سطح هم متعلق به خودشکوفایی می باشد. در این مرحله فرد، حداکثر توانایی های فردی خود را در کار دخیل می کند. فرد در شغل خود به این نتیجه می رسد که با موقعیت شغلی که داراست، بهترین کار را انجام داده است. پس با یک انگیزه قوی برای ادامه مسیر شغلی و پیشرفت روبرو است. فرد در این مرحله احساس قدرت می کند و همین امر به وی اعتماد به نفس می دهد. اگر به کارمندان خود فرصت دهید، می توانید این حس را در آن ها بیدار کنید. تمامی سرپرستان شغلی باید به توانایی ها و مهارتی که کارکنان دارند، دقت زیادی کنند تا آن ها را به سمت شغلی سوق دهند که برایشان گزینه مناسب تری است. البته احساس چالش را به اندازه در نظر بگیرید و زیاده روی نداشته باشید.

 زمانی که هرم مازلو را در محیط حرفه ای کار خود اجرا می کنید، نواقصی که وجود دارد را پیدا خواهید کرد. در نتیجه می توانید به بهبود شرایط در این نوع از محیط ها بپردازید. برای این که بتوانید به بالاترین سطح برسید، باید خودتان را شکوفا کنید و مهارت و توانایی هایی که دارید را ارتقا دهید. به این ترتیب می توانید تمامی احساس های مثبت را در خود تقویت کرده و شانسی که از موفقیت خود دارید را هم با افزایش خوبی مشاهده کنید.